Spoken

doorMichel K.

De nieuwe plaat van de Utrechtse band This Leo Sunrise komt met een album-cover waar je oneindig naar kan turen. Een intrigerend schaduwspel. Ik meen een gestalte te ontwaren, gevangen in het licht, een man met een geweer. Mijn fantasie gaat zelfs verder: de man is een sluipschutter, verschanst hoog boven in een flat, uitkijkend over een door bommen en granaten verwoeste stad, ergens  in het door oorlog geteisterde  Tsjetsjenië. Ik kan het uiteraard mis hebben! Maar dat is nu juist zo aardig aan dit mysterieuze beeld. De fantasie die geprikkeld wordt. Een soort Rorschachtest, maar dan met schaduwen in plaats van inktvlekken.

De titel van de plaat is Spoken. De schaduwfiguur zou ook nog wel eens een spook kunnen zijn… Foto’s van spoken, ze schijnen te bestaan! Een roemrucht voorbeeld is de portretfoto van de weduwe Lincoln met de geest van de overleden Abraham zichtbaar op de achtergrond. De foto bleek later fake, geen verrassing uiteraard, maar het gegeven blijft o zo fascinerend: het vastleggen van wat niet in fysieke zin daar is, het onzichtbare, het onzegbare, het vangen van de ziel der dingen. Een schijnbaar onmogelijke opgave, maar toch niet helemaal. Muziek kan die sensatie bijvoorbeeld oproepen. Luister maar naar de plaat Spoken.

Een antieke tape-recorder

Het spookt nogal in het hoofd van Jacco van Elst, de zanger van This Leo Sunrise, getuige deze plaat. Tot voor kort hanteerde hij het pseudoniem Tape. Misschien is dat nog steeds het geval. Ik weet het niet zeker. In ieder geval bekruipt mij bij het luisteren van zijn zangteksten het gevoel dat ik naar de Van Elst Tapes luister. De tapes waarop hij zijn persoonlijke gedachten inspreekt. En zijn demonen lijkt toe te spreken. ‘Spoken’ betekent in het Engels ook nog eens gesproken, hoe toepasselijk. Zijn stem zou die van een personage in een Herman Hesse roman kunnen zijn. Van Elst doet op deze plaat namelijk aan de nodige soul searching. En daarin durft hij zichzelf niet te sparen.

Een ‘wicked soul’ noemt hij zichzelf in het met bijbelse beeldspraak gelardeerde lied Serpent Saint. Het lied dat hij afsluit met de memorabele (en geestige) strofe: “I am the Serpent Saint with my Crocodile Brain“. Twofold Ambition is een sterke opener van het album waarin hij in rake bewoordingen een verklaring van zijn dubbelgelaagde ambitie lijkt te willen afgeven. Een lied waarin tegelijkertijd ook zijn twijfel doorsijpelt. De pijn voelbaar, als idealen schuren tegen de muur van de werkelijkheid. De twijfel lijkt in het laatste nummer, Sprouts, verworden tot wanhoop. In een intieme dagboekstijl praat/zingt hij: “The more I see /the less I want to know.” Woorden die resoneren, zelfs als de naald al van de plaat is.

Met Spoken verfijnt This Leo Sunrise het karakteristieke geluid van hun vorige EP’s. Nog steeds klinkt het polder-folkgezelschap zo gedragen als een begrafenisstoet die traag en statig voortgaat. En dan ook nog eens heuvel op. Soms zou je ze wel eens vooruit willen schreeuwen. Even een luchtig cancannetje tussendoor, of, een Zappa-achtige vogeltjesdans bijvoorbeeld, om de gevoelde spanning te verlichten, het zou de algehele sfeer misschien wel verrijken. Daarvoor zullen we allicht moeten wachten tot de tijd wanneer This Leo Sunrise hun eigen White Album zal uitbrengen.

De troefkaarten van This Leo Sunrise zijn echter goud waard. En die troefkaarten speelt de band volledig uit op deze plaat: de warmte en textuur van de instrumentatie, de melancholieke zolderkamer-ambiance in het samenspel van de muzikanten. Violiste Violet excelleert op deze plaat, meer dan ooit tevoren. Door haar spel, met die compacte maar treffende soli, maar ook door haar sfeerverhogende begeleiding, laat zij een tweede stem horen, een stem die lijkt te communiceren met Van Elst, zij, de onzichtbare ‘ander’. Gitarist Serpentine is misschien wel de meest bescheiden gitarist denkbaar. Ook hij bedient zich van een minimalistisch muzikaal palet zonder een spoor van rock-exces in zijn instrumentale vocabulaire. Een gitarist die de stilte laat klinken, wonderbaarlijk.

Het geluid van This Leo Sunrise is in grote lijnen dezelfde gebleven, maar toch zijn er onmiskenbaar nieuwe elementen te horen. Verrassend is bijvoorbeeld de aangename shuffle van Serpent Saint. Zo lichtvoetig heeft de band nog nooit geklonken. Een ander element is het pop-element. De muziek van This Leo Sunrise zal nooit ‘popmuziek’ worden, maar toch. Een lied als Tell it it like it is is in essentie een popliedje. In ieder geval zou ik het graag op de radio willen horen.

Het lied Sky Rocket zou in een ideale wereld ook op Sky Radio voorbij kunnen komen. Eerst Rocket Man van Elton John, en dan dit nummer. Wie weet gebeurt het ooit nog eens. Sky Rocket, het meest spookachtige nummer op Spoken. En tegelijkertijd ook het meest romantische.  Het lied heeft een stuwende dynamiek die werkelijk meeslepend is te noemen. De finale van het lied brengt mij een gevoel van verstilde extase.  Sky Rocket is mijn favoriete nummer op de plaat. En Sprouts komt daar zeer dicht bij in de buurt.

Ga ook eens op een avontuurlijke en luisterrijke spokenjacht. Vanaf 12 december (12-12-12) is Spoken verkrijgbaar op 180 gram vinyl. Als u nieuwsgierig bent geworden, verwijs ik u graag naar de website van This Leo Sunrise: www.thisleosunrise.com